Kısaca: Windows CE ve Windows Embedded ailesi el terminali işletim sistemlerinin Microsoft desteği sona ermiştir; son sürüm Windows Embedded Compact 2013'ün genişletilmiş desteği 10 Ekim 2023'te bitmiştir. Bu cihazlar güvenlik güncellemesi almaz. Önerilen yol, uzak masaüstü yerine cihazda yerel çalışan bir Android uygulamasına geçmektir; Depologi ve Mobilteg Saha bu yaklaşımla çalışır.
Windows CE el terminallerinin desteği ne durumda?
Windows CE, Microsoft'un gömülü cihazlar için geliştirdiği işletim sistemidir ve yıllarca el terminallerinin standart işletim sistemi oldu. Aile içindeki sürümlerin Microsoft destek takvimi şöyledir:
| Sürüm | Genişletilmiş desteğin sonu |
|---|---|
| Windows CE 6.0 | Nisan 2018 |
| Windows Embedded Compact 7 | Nisan 2021 |
| Windows Embedded Handheld 6.5 | 2019 sonu – 2020 başı (cihaz üreticisine göre değişen tarihler) |
| Windows Embedded Compact 2013 | 10 Ekim 2023 |
Genişletilmiş destek sona erdiğinde işletim sistemi için güvenlik yaması yayımlanmaz. Bazı sürümlerin üreticilere lisans satışı bir süre daha devam etse de bu, cihazın güvenli kaldığı anlamına gelmez. Bugün bir Windows CE el terminali yalnız kapalı, eski bir ortamda çalışmaya devam eder.
Eski Windows CE cihazlarda kalmanın riskleri
- Güvenlik: Yamasız işletim sistemi ağınızdaki en zayıf halka olur. Eski cihazlar çoğu zaman yalnız eski Wi-Fi şifreleme yöntemlerini desteklediği için depo ağının güvenlik ayarlarını da aşağı çekmenizi gerektirir.
- Yedek parça ve tamir: Batarya, ekran ve tuş takımı bulmak zorlaşır; arızalanan cihazın yerine aynısını koymak giderek imkânsızlaşır.
- Yazılım: Eski uygulamanın geliştiricisi ya da kaynak kodu bulunamayabilir; ERP sürüm yükseltmesinde uygulama uyumsuz kalabilir.
- Yeni barkod türleri: Eski 1D okuyucular karekod, GS1 DataMatrix ve bazı koli etiketlerini okuyamaz.
- Personel: Yeni çalışanlar dokunmatik ekranlı telefon arayüzüne alışkındır; eski arayüz eğitimi uzatır.
Android el terminalinde uzak masaüstü (RDP) ile çalışmanın sorunları
Windows CE'den kurtulmak için sık seçilen kısa yol, yeni Android cihaza bir uzak masaüstü istemcisi kurup sunucudaki Windows programını ekrana yansıtmaktır. Bu yöntem hızlı görünür ama depoda şu sorunları getirir:
| Sorun | Depoda nasıl görünür? |
|---|---|
| Gecikme | Her tuş ve her okutma sunucuya gidip geri döner; yoğun saatte ekran geç tepki verir, personel aynı barkodu iki kez okutur. |
| Bağlantı kopması | Personel bir erişim noktasından diğerine geçerken oturum düşer; yarım kalan belge ya kaybolur ya da çift kayıt oluşur. |
| Çevrimdışı çalışamama | Wi-Fi'nin zayıf olduğu raf arasında, soğuk odada ya da rampada iş tamamen durur. |
| Küçük ekrana sığmayan form | Masaüstü için tasarlanmış ekranlar el terminalinde yakınlaştırılıp kaydırılarak kullanılır; yanlış alana yazma hataları artar. |
| Okuyucu ve klavye uyumsuzluğu | Okutulan barkod uzak oturuma her zaman doğru aktarılmaz; Türkçe karakter, Enter ya da özel karakterlerde sorun çıkar. |
| Cihaz yeteneklerinin kullanılamaması | Kamera, konum, titreşim ve sesli uyarı gibi Android özellikleri uygulama tarafından kullanılamaz. |
| Sunucu ve lisans yükü | Her el terminali bir uzak masaüstü oturumu açar; terminal sunucusu kapasitesi ve erişim lisansları ayrıca planlanmalıdır. |
| Güvenlik | Uzak masaüstü erişiminin dışarıya açılması ya da paylaşılan hesaplarla kullanılması ciddi bir saldırı yüzeyidir. |
Uzak masaüstü, geçiş döneminde birkaç hafta idare etmek için kullanılabilir; kalıcı çözüm olarak önerilmez.
Yerel (native) Android uygulamasının farkı
Yerel Android uygulaması, el terminalinin üzerinde çalışan ve sunucuyla yalnız veri alışverişi yapan uygulamadır. Ekran cihazda çizildiği için tepki anında gelir; okuyucu, kamera, ses ve titreşim doğrudan kullanılır. İyi tasarlanmış bir uygulama bağlantı koptuğunda işlemi cihazda bekletir ve bağlantı gelince bir kez gönderir. Ekranlar el terminali için tasarlandığı için büyük düğmeler, az alan ve tek elle kullanım mümkündür.
Windows CE'den Android'e adım adım geçiş planı
- 1
Envanter çıkarın
Kaç cihaz var, hangi işletim sistemi, hangi uygulama, hangi işlemler yapılıyor, hangi ERP'ye yazıyor? Kullanılmayan ekranları da not edin.
- 2
Süreçleri yeniden yazın
Eski uygulamanın eksiklerini ve personelin "etrafından dolaştığı" adımları listeleyin; geçiş, süreci iyileştirmek için fırsattır.
- 3
Yazılımı seçin
ERP sürümünüzle doğrulanmış, yerel Android uygulaması olan, marka bağımsız bir yazılım seçin. Kendi cihazınızda ve kendi barkodlarınızla deneyin.
- 4
Cihazı seçin
Güncel Android sürümü, üreticinin güncelleme taahhüdü, 2D okuyucu ve klavye çıkışı ayarı olan bir model seçin. Önce birkaç adet alıp deneyin.
- 5
Ağı hazırlayın
Yeni cihazlar için güncel şifrelemeli ayrı bir Wi-Fi ağı açın; eski cihazlar kalktıkça eski ağı kapatın.
- 6
Pilot yapın
Tek süreçte (örneğin mal kabul) yeni cihaz ve yazılımla çalışın; eski sistem diğer süreçlerde devam etsin.
- 7
Süreç süreç taşıyın
Kabul, sevk, sayım ve transferi sırayla yeni sisteme alın; her adımda ERP'de oluşan belgeleri kontrol edin.
- 8
Eski cihazları kapatın
Son süreç taşındığında eski cihazları ve eski uygulamayı devreden çıkarın; üzerindeki veriyi silin.
Veri, etiket ve eski cihazlar
- Etiketler: Ürün ve raf barkodları genellikle yeniden kullanılabilir; yeni yazılımın eski etiket biçimini okuyup okumadığını pilotta deneyin.
- Açık işler: Geçiş gününde yarım kalan sayım, toplama ve transferleri eski sistemde kapatın; yeni sistemde temiz başlayın.
- Ana veri: Stok kartı, cari ve fiyat ERP'den gelir; el terminalinde ayrıca saklanan ana veri olmamalıdır.
- Eski cihazların imhası: Cihazları elden çıkarmadan önce fabrika ayarına döndürün ve hafıza kartlarını çıkarın; üzerinde kullanıcı bilgisi ve ağ şifresi kalabilir.
- Cihaz yönetimi: Çok sayıda Android cihazınız olacaksa uygulama dağıtımı ve güncelleme için bir yöntem belirleyin.
Geçişin maliyet kalemleri
Windows CE'den Android'e geçiş bütçesi yalnız cihaz fiyatından oluşmaz. Planlarken şu kalemleri ayrı ayrı yazın:
| Kalem | Ne içerir? | Not |
|---|---|---|
| Cihaz | El terminali, batarya, şarj beşiği, tabanca sapı, kılıf | Önce birkaç adetle deneme yapın. |
| Yazılım | Depo ya da saha uygulamasının lisansı | Satın alma, kiralama ya da aylık abonelik olabilir. |
| Ağ | Yeni ya da ek erişim noktaları, güncel şifrelemeli Wi-Fi | Raf aralarında kapsama testi yapın. |
| Etiket | Okunamayan raf ve ürün etiketlerinin yenilenmesi | Standart barkodlar çoğunlukla korunur. |
| Kurulum ve eğitim | Sunucu kurulumu, ERP eşleme, personel eğitimi, pilot dönemi | Süreç süreç geçişte iş durmaz. |
Uzak masaüstüyle devam etmenin de görünmeyen maliyeti vardır: terminal sunucusu kapasitesi, erişim lisansları, oturum düştüğünde kaybolan iş ve tekrar okutma süresi. Karşılaştırmayı bu kalemlerle birlikte yapın.
Depologi ve Mobilteg Saha ile Android'e geçiş
Mobilteg, 2002'den beri el terminali yazılımı geliştirir; Windows CE döneminden Android'e geçişi kendi ürünlerinde de yaşamıştır. Bugünkü iki ürün de yerel Android uygulamasıdır:
Depologi
- Android 7.0 ve üzeri, marka ve SDK şartı yok; okuyucu klavye çıkışında çalışır.
- Terminal, yönetim ekranındaki QR kodu okutularak tanımlanır; sunucu adresi ve lisans cihaza gelir.
- APK güncellemesi uygulama içinden; sunucu güncellemesi imzalı paketle.
- El terminalleri yerel ağdan sunucuya bağlanır; Mikro V17'ye canlı yazar.
Mobilteg Saha
- Telefon ya da barkod okuyuculu el terminalinde tek uygulama; ekranlar role göre açılır.
- Satış, teslimat ve toplama internetsiz sürer; kuyruk bağlantı gelince bir kez gider.
- Uygulama içinden güncelleme; asgari sürüm zorunluluğunda çevrimdışı kuyruk korunur.
- Netsis, Mikro V16 ve V17 ile doğrulanmış entegrasyon; ERP'siz de çalışır.
Kurulum ve güvenlik ayrıntıları için BT yöneticileri için sayfasına, cihaz seçimi için el terminali rehberine bakın.
Windows CE'den geçiş hakkında sık sorulanlar
Windows CE el terminalim hâlâ çalışıyor; neden değiştireyim?
Çalışması, güvenli ve sürdürülebilir olduğu anlamına gelmez. İşletim sistemi güvenlik güncellemesi almaz, yedek parça bulmak zorlaşır, yeni barkod türlerini okuyamayabilir ve ERP sürüm yükseltmesinde uygulama uyumsuz kalabilir. Cihaz arızalanınca plansız geçiş yapmak yerine kendi takviminizle geçmek daha az maliyetlidir.
Eski Windows CE uygulamam Android'de çalışır mı?
Hayır. Windows CE uygulamaları Android'de doğrudan çalışmaz. Seçenekler; uygulamayı Android için yeniden yazdırmak, Android'de uzak masaüstüyle sunucudaki programı kullanmak ya da ERP'nize bağlanan hazır bir Android uygulamasına geçmektir. Kalıcı çözüm için son seçenek genelde en hızlı ve en düşük riskli yoldur.
Android uzak masaüstü bağlantısı ile el terminali kullanmak güvenli mi?
Doğru yapılandırılırsa iç ağda çalışabilir, ama kalıcı kullanım için önerilmez. Bağlantı koptuğunda yarım kalan işlem, gecikme, küçük ekrana sığmayan formlar ve sunucu lisans yükü sorun çıkarır. Uzak masaüstü erişiminin dışarıya açılması ise ciddi bir güvenlik riskidir.
Geçiş sırasında depo durur mu?
Durmamalı. Süreç süreç geçiş yapıldığında eski ve yeni sistem bir süre yan yana çalışır: önce mal kabul, sonra sevkiyat, en son sayım gibi. Her adımda ERP'de oluşan belgeler kontrol edilir. Geçiş gününden önce açık işlerin eski sistemde kapatılması karışıklığı önler.
Windows Mobile ve Windows Embedded Handheld aynı şey mi?
Windows Embedded Handheld, Windows Mobile 6.5'in endüstriyel el terminalleri için sürdürülen sürümüdür. Windows CE ise bu ailenin altında yatan çekirdek işletim sistemidir. Üçünün de el terminalleri için desteği sona ermiştir; günümüzde yeni el terminallerinin neredeyse tamamı Android ile gelir.
Eski el terminali barkod etiketlerimi değiştirmem gerekir mi?
Çoğunlukla gerekmez. EAN-13, Code 128 ve benzeri standart barkodlar yeni cihazlarla da okunur. Değişiklik gerekebilecek durumlar; eski yazılıma özgü kodlama ile basılmış iç etiketler ve okunamayacak kadar yıpranmış raf etiketleridir. Pilot sırasında örnek etiketleri yeni cihazla okutun.
Android'e geçişte hangi süreçle başlamalıyım?
Genellikle en az riskli süreçle başlanır: mal kabul ya da tek bir bölgedeki sipariş toplama. Bu süreçlerde hata kolay fark edilir ve müşteriye doğrudan yansımaz. Personel yeni cihaza alıştıktan sonra sevkiyat ve depolar arası transfer, en son da tüm depoyu ilgilendiren sayım yeni sisteme taşınır.