Depologi ve Mobilteg Saha hakkında sık sorulan sorular

Mobilteg Mobil Bilişim Teknolojileri Grubu, 2002'de yalnız mobil iş yazılımı geliştirmek için kurulmuş bir yazılım firmasıdır. Merkezi Bursa'da Uludağ Üniversitesi Ulutek Teknopark'ta, bölge ofisi İstanbul Ümraniye'dedir. Depo, saha satış, dağıtım ve üretim süreçleri için yazılım üretir; iki ana ürünü Depologi ve Mobilteg Saha'dır. Ayrıntı: Hakkımızda.

Depologi, Mobilteg'in depo yönetim sistemi (WMS) ve el terminali ürünüdür. Mikro V17 ile canlı çalışır: depocu Android el terminalinde barkodu okuttuğunda irsaliye, fiş ya da sayım belgesi Mikro'da oluşur. Firmanın kendi sunucusuna kurulur. Mal kabul, sevkiyat, sayım, adresli depo, görevli toplama ve isteğe bağlı üretim, kalite, B2B ve tedarikçi portalı modüllerini içerir. Ayrıntı: Depologi WMS.

Mobilteg Saha; web paneli, çevrimdışı çalışan Android uygulaması ve ERP Connector'dan oluşan bir iş platformudur. Plasiyer satışı, sıcak satış, sevkiyat ve teslimat, depo, satın alma, üretim, finans ve muhasebeyi aynı veride yürütür. Netsis, Mikro V16 ve Mikro V17'ye yazar; ERP'si olmayan firmada kendi muhasebesiyle tek başına çalışır. Ayrıntı: Mobilteg Saha.

Depologi depo içine odaklanır: raf adresi, görevli toplama, ekipli sayım, üretim ve kalite; yalnız Mikro V17 ile çalışır ve sizin sunucunuza kurulur. Mobilteg Saha ise sahaya ve dağıtıma odaklanır: plasiyer, araç, teslimat ve tahsilat; ayrıca depo, finans ve muhasebe içerir, bulutta ya da sunucunuzda çalışır, ERP'siz de kullanılabilir.

Evet. Mikro V17 kullanan bir firma depo içi işler için Depologi'yi, plasiyer ve dağıtım için Mobilteg Saha'yı kullanabilir; iki ürün de belgelerini Mikro V17'ye yazdığı için ortak kayıt ERP'de buluşur. Yalnız Mikro V17 kullanan ve sahası küçük olan firmalar için Depologi'nin Saha Operasyonları ek modülü de bir seçenektir.

Ürünler; gıda toptan ve hızlı tüketim dağıtımı, içecek ve su dağıtımı, yedek parça ve hırdavat, üretim, e-ticaret deposu, kozmetik ve medikal, tekstil ve tarım gibi depo ya da saha ağırlıklı işlerde kullanılır. Sektöre göre öne çıkan işlevler (tartılı ürün, lot, araç stoğu, koli etiketi) farklıdır. Ayrıntı: Sektörler.

Hayır. Mobilteg bu ERP üreticilerinden bağımsız bir yazılım firmasıdır ve resmi bayilik ya da iş ortaklığı iddiası yoktur. Logo, Mikro, Netsis ve diğer ERP adları sitede yalnız ürünlerimizin hangi sistemle nasıl çalıştığını anlatmak için geçer; bu markalar kendi sahiplerinin tescilli markalarıdır.

Depologi'nin Android uygulaması Android 7.0 ve üzerinde, ARM ya da x86 işlemcili, 32 ya da 64 bit cihazlarda çalışır. Mobilteg Saha da Android telefon ve el terminali için hazırlanmıştır. Yeni cihaz alıyorsanız üreticinin uzun süre güvenlik güncellemesi verdiği güncel bir Android sürümü tercih edin. Ayrıntı: Android el terminali.

Mobil uygulamalarımız Android içindir; iOS uygulaması yoktur. Depologi'nin kurulum gerektirmeyen web sürümü (PWA) iPad dahil tablet ve bilgisayarlarda tarayıcıdan açılır. Mobilteg Saha'nın yönetim paneli, B2B mağazası ve tedarikçi portalı da tarayıcıda çalışır. Depoda ve sahada yoğun okutma için Android cihaz öneririz.

Okuyucu, okuduğu kodu klavyeden yazılmış gibi gönderen klavye çıkışına (keyboard wedge) ayarlanmalı ve her okumanın sonuna Enter eklemelidir. Depologi'de ekranda hangi kutu seçili olursa olsun okuma yakalanır. Barkod okunduğu hâlde ekrana düşmüyorsa sorun genelde cihazın tarayıcı ayarlarındaki bu iki seçenektedir.

Evet. Okuyucusu olmayan telefonda barkod kamera ile okunur. Bu yöntem plasiyer, şoför ya da günde az okutma yapan personel için yeterlidir. Gün boyu mal kabul, toplama ya da sayım yapılacaksa dahili okuyuculu el terminali hem daha hızlıdır hem de personeli yormaz.

Şu an iki uygulama da APK dosyası olarak dağıtılır. Depologi APK'sı depologi.com indirme sayfasında, Mobilteg Saha APK'sı saha.mobilteg.com/downloads adresindedir; Mobilteg Saha'nın Google Play kaydı henüz yayında değildir. Uygulamalar kurulduktan sonra güncellemeleri kendi içlerinden alır. Bağlantılar: İndirmeler.

Evet. Depologi'nin Saha Operasyonları modülü 58 ve 80 mm Bluetooth termal yazıcılara (ESC/POS ve Zebra ZPL) basar, A4/A5 PDF üretir ve belgeyi WhatsApp ya da e-postayla paylaşır. Mobilteg Saha belgeyi yazdırır ve PDF olarak paylaşır; kullanacağınız yazıcı modeli kurulumda birlikte denenir.

Mobilteg yazılımın yanında el terminali ve barkod okuyucu donanımı da sağlayabilir; ihtiyacınızı teklif aşamasında birlikte değerlendiririz. Yazılımlarımız belirli bir markaya bağlı olmadığından elinizdeki Android cihazları da kullanabilirsiniz. Satın almadan önce birkaç cihazla deneme yapmanızı öneririz.

Satın alma siparişine bağlı mal kabul, iade girişi, satış siparişine göre sevkiyat ve siparişten fatura, depolar arası sipariş ve transfer, ekipli sayım, stok sorgulama, etiket basımı, adresli depo ve görevli toplama. Ek modüllerle üretim, kalite yönetimi, CRM, saha operasyonları, B2B ve tedarikçi portalı eklenir. Ayrıntı: Depo yönetim sistemi.

Depologi'de mal kabul satın alma siparişine bağlıdır ve onaylanmamış siparişe kabul yapılmaz. Kabul edilebilecek üst sınır, sipariş miktarına tanımlı tolerans eklenip daha önce teslim alınan miktar düşülerek hesaplanır. Bu sınırı aşan miktarda kabul düğmesi kapanır; istek sunucuya ulaşsa bile reddedilir.

Evet, Dinamik Depo modülüyle (Enterprise paket). Raf, koridor, blok, kat ve bölge adresleri toplu üretilir; mal kabulden rafa yerleştirme, adres değiştirme, raf doluluğu ve "stok nerede" sorgusu yapılır. Adres hareketleri Depologi'nin kendi adres kayıtlarında tutulur. Ayrıntı: Adresli depo yönetimi.

Hayır. Depologi'de toplama FIFO kuralıyla yapılır. Son kullanma tarihi GS1 barkodundan okunabilir, lot kartında tutulur, ama toplama önerisi tarihe göre sıralanmaz. Son kullanma tarihine göre çıkış sizin için şartsa Mobilteg Saha'nın depo modülü FEFO çıkış ve FEFO raf önerisi sunar.

Sayım fişleri terminallere ve dört sayım sütununa atanır; böylece ekipler aynı anda farklı bölgeleri sayar. Okutmalar Mikro'ya sayım sonucu olarak yazılır, stok bakiyesi hemen değişmez. Fark raporu incelendikten sonra kesinleştirilir; fazlalar için sayım giriş, eksikler için sayım çıkış fişi oluşur. Ayrıntı: Sayım programı.

Görevli toplamada siparişler kişilere iş olarak dağıtılır. Depologi'de siparişler bölge, satır, ağırlık ya da hacim sınırıyla dalgalara bölünür; personel el terminalinde sıradaki görevi alır ve adres, ürün, miktar, kasa sırasıyla okutur. Aynı stok iki kişiye ayrılmaz, görev panosu geciken paketi gösterir. Ayrıntı: Toplama ve sevkiyat.

Evet. Depologi terazi etiketlerini (27, 28, 29 önekli EAN-13 ve EAN-8, ürün kodu ve gram) ve GS1-128, GS1 DataMatrix, GS1 QR barkodlarını çözer; GTIN, lot, son kullanma, seri ve net ağırlık tek okutmada alınır. Mobilteg Saha da GS1-128 ile firmaya özel terazi ve koli barkodu şablonlarını destekler.

3D depo, Depologi'de adres tanımlarından kendiliğinden çizilen, web tarayıcısında açılan üç boyutlu depo görünümüdür. Raf doluluğu, son 90 günün hareket yoğunluğu ve bir siparişin toplama rotası görülür. Çizim ya da sensör gerektirmez. Yönetim ekranı olduğu için el terminalinde değil, bilgisayarda kullanılır. Ayrıntı: 3D dijital ikiz.

Evet, Enterprise paketteki Üretim modülüyle. Çok seviyeli reçete, iş emri, üretime ve fasona barkodlu sevk, atölye terminalinde başla-bitir, sarf ve üretimden giriş yapılır; maliyet Mikro'nun iş emri maliyet analizinden gelir. Planlama basit ileri çizelgelemedir, kapasite çakışması hesaba katılmaz. Ayrıntı: Üretim takip.

Evet. Plasiyer çekmeyen bir bölgede de sipariş, sıcak satış, ziyaret ve tahsilat girer; şoför teslimatı, depocu toplamayı sürdürür. Kayıtlar cihazda sıraya alınır, bağlantı döndüğünde aynı sırayla ve tek seferde sunucuya iletilir. Bir kayıt başka biri tarafından değiştirilmişse çakışma ekranda gösterilir ve kullanıcı karar verir.

Yalnız yetkisi kadar. Fiyat değiştirme, fiyat tabanı, 6 kademeli zincir iskonto ve tutar iskontosu rol bazında tanımlanır, kişiye özel istisna verilebilir; iskonto için gerekçe zorunlu tutulabilir. Sınırı aşan işlem reddedilmek yerine yöneticinin telefonuna onaya düşer ve karar denetim izine yazılır. Ayrıntı: Saha satış programı.

Mobilteg Saha'da limit ya da risk aşan sipariş ve siparişsiz irsaliye kendiliğinden durur ve onaya gider. Yönetici onaylarsa geçici limit açılır. ERP'deki güncel bakiye saha verisinden yüksekse hesapta ERP'deki rakam kullanılır; böylece ofiste girilmiş bir borç sahada gözden kaçmaz.

Nakit, kredi kartı ve havale tahsilatı girilir; çek ve senet fotoğrafıyla birlikte kaydedilir, ciro zinciri izlenir. Tahsilat tek işlemde hem müşteri carisine hem kasa, banka ya da POS hesabına yazılır. Çek ve senetler portföyde bankaya verme, tahsil ve karşılıksız durumlarıyla takip edilir. Ayrıntı: Mobil tahsilat.

Şoför teslimatta müşterinin imzasını, fotoğrafı ve konumu alır; kısmi teslim ve iade de aynı ekranda kaydedilir. Araç yola çıktığında ve teslim edildiğinde müşteriye SMS gönderilebilir. Merkez, canlı haritada aracın konumunu ve şoförün tahmini varış saatini görür. Ayrıntı: Dağıtım ve rut planlama.

Mobilteg Saha sevkiyat için rota sıralama yapar: bir aracın duraklarını mantıklı bir sıraya koyar. Birden çok araç arasında yükü ve rotayı birlikte eniyileyen çok araçlı rota optimizasyonu üründe yoktur. Araç kapasitesi kontrolü, sefer başına maliyet ve canlı araç takibi ise vardır.

Hayır. Mobilteg Saha konumu yalnız uygulama açıkken alır; ziyaret açılışı ve kapanışı konumla kanıtlanır, şoför uygulaması açıkken aralıklarla konum gönderir. Uygulamada reklam ya da analiz amaçlı izleme yazılımı yoktur. Çalışanlarınızı konum işlenmesi konusunda KVKK'ya uygun şekilde bilgilendirmeniz gerekir.

Mobilteg Saha'da QNB eFinans ile e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye entegrasyonu hazırdır; firmanın kendi QNB eFinans hesabı tanımlanarak kurulumda açılır. Sıcak satışta e-Arşiv anında ya da gün sonunda oluşturulacak şekilde ayarlanabilir. Depologi'de elektronik belge modülü yoktur; e-belgeler Mikro tarafında yönetilir.

Saha AI, Mobilteg Saha'nın yapay zekâ ek modülüdür. Şirkete Türkçe soru sorma, her sabah yönetici özeti, ziyaret öncesi müşteri brifingi, WhatsApp mesajından ya da fotoğraftan sipariş taslağı ve çek, fiş okuma sunar. Yapay zekâ stoğa ve muhasebeye kendisi yazmaz; taslağı kişi onaylar. Ayrıntı: Yapay zekâ.

Depologi Mikro V17 ile çalışır; Logo Tiger için ayrı bir ürün olan Depologi Logo Tiger vardır. Mobilteg Saha'nın Netsis, Mikro V16 ve Mikro V17 entegrasyonu gerçek veritabanlarında doğrulanmıştır; Logo (Go, Tiger) ve Zirve bağlantısı doğrulama aşamasındadır. Ayrıntılı tablo: ERP entegrasyonları.

Depologi yalnız Mikro V17 için geliştirilmiştir; Mikro V16, Fly ve Jump sürümlerini desteklemez. Mikro V16 kullanıyorsanız Mobilteg Saha'nın V16 entegrasyonu doğrulanmıştır ve sipariş, irsaliye, fatura, transfer ve tahsilatı yazar. V16'da depo ağırlıklı bir ihtiyacınız varsa seçenekleri birlikte değerlendirelim. Ayrıntı: Mikro el terminali.

Logo Tiger 3, Tiger Wings ve Tiger Enterprise için Depologi Logo Tiger vardır: Android el terminali yerine Windows dokunmatik kiosk, kantar ve etiketle çalışır, fişleri Logo Objects ile yazar. Mobilteg Saha'nın Logo bağlantısı ise doğrulanmamıştır; kart, fiyat ve stok okunur, belgeler içe aktarma dosyası olarak gider. Ayrıntı: Logo.

Netsis entegrasyonu gerçek bir Netsis firmasında her belge türüyle doğrulanmıştır. Sipariş, irsaliye, fatura, iade, transfer ve tahsilat Netsis'e kendi numarasıyla yazılır; cari, ürün, fiyat ve stok Netsis'ten gelir. İki istisna vardır: irsaliyeden fatura ve fiyat farkı faturası Netsis'e yazılmaz, gerekçesiyle reddedilir. Ayrıntı: Netsis.

Zirve bağlantısı doğrulama aşamasındadır. Bugünkü durumda cari, adres, stok kartı, barkod ve depo bilgileri Zirve'den okunur, ancak belgeler Zirve'ye yazılmaz. Canlı kullanım düşünüyorsanız kapsamı ve test planını birlikte konuşmamız gerekir. Ayrıntı: Zirve entegrasyonu.

Bu sistemler için hazır bir bağdaştırıcı yayımlanmış değildir. Nebim kullanan firmalar için Mobilteg Saha'ya Excel/CSV ile veri aktarımı yapılabilir. Diğerleri için ihtiyacınızı, kullandığınız sürümü ve aktarılacak belgeleri öğrenip proje bazında değerlendiririz. Ayrıntı: Diğer ERP'ler.

Ara tablo ya da gece aktarımı yoktur. Depologi okutma anında Mikro V17'ye, şirket bazında seçilen iki yöntemden biriyle (tek işlemde doğrudan yazım ya da Mikro'nun kendi API'si) yazar. Mobilteg Saha'da belge onaylanınca ERP Connector tek işlemde ERP'nin kendi numarasıyla yazar, geri okuyarak doğrular ve her gece mutabakat yapar.

ERP'li kullanımda ana veri ERP'den gelir. Mobilteg Saha ERP'den cari ve teslim adreslerini, ürün, birim ve barkodları, fiyat listelerini, ödeme planlarını, bakiye ve risk limitini, ERP'nin kendi hesabıyla depo stoğunu ve plasiyer atamalarını alır. Stok otoritesinin ERP mi Mobilteg Saha mı olacağı firma bazında seçilir.

IIS kurulabilen 64 bit Windows Server ve Mikro V17'nin çalıştığı SQL Server (2017 ve üzeri, Express dahil) yeterlidir. Kurulum sihirbazı eksik IIS ve ASP.NET Core bileşenlerini kurar. Varsayılan port 8080'dir; alan adı ve HTTPS sertifikası isteğe bağlıdır. Veritabanı için sysadmin gerekmez, şirket veritabanında db_owner ve master'da okuma yetkisi yeter.

İkisi de mümkündür. Bulut kullanımda veri Mobilteg sunucularında tutulur, her firma veritabanı satır güvenliğiyle (RLS) ayrılır, günlük ve sürüm öncesi yedek alınır. Kendi sunucunuza kurulumda veri sizde kalır; bu kurulumlar destek taleplerini yine Mobilteg merkezine iletebilir. Ayrıntı: BT yöneticileri için.

ERP Connector, Mobilteg Saha ile ERP veritabanı arasındaki köprüdür. ERP'nin SQL Server'ına erişebilen bir Windows makinesine MSI ile kurulur; Windows servisi ve yönetim konsolundan oluşur. Yalnız dışarıya HTTPS bağlantısı açar, gelen port istemez. ERP SQL parolası o makinede Windows DPAPI ile şifreli kalır, Mobilteg Saha'ya gönderilmez.

Her iki üründe yetki sunucuda, her istekte denetlenir. Mobilteg Saha'da hazır roller ve firmaya özel roller vardır; müşteri, bölge ve depo kapsamı uygulanır, 8 hatalı girişte hesap 15 dakika kilitlenir, IP kısıtlaması tanımlanabilir. Depologi'de rol bazlı menü, depo ve reyon kısıtı, hatalı denemede hesap kilidi ve evrak yazma günlüğü bulunur.

Depologi altı adımlı sihirbazla kurulur: hazırlık, veritabanı, web sitesi, lisans, kurulum ve tamamlama; el terminalleri yönetim ekranındaki QR okutularak tanımlanır. Mobilteg Saha bulutta lisans açıldığında hazırdır; ERP bağlantısı için Connector kurulur, ana veri ERP'den gelir ya da Excel/CSV sihirbazıyla aktarılır. Ardından eğitim ve paralel test yapılır.

Depologi sunucu güncellemesi imzalı paketle gelir; imza ve SHA-256 doğrulanır, öncesinde yedek alınır, sağlık denetimi geçmezse önceki sürüme otomatik dönülür. Seçtiğiniz saatte otomatik ya da elle yapılabilir. Android uygulamaları güncellemeyi kendi içinden indirir; Mobilteg Saha zorunlu güncellemede bile cihazdaki çevrimdışı kuyruğu korur.

Depologi sunucusu internete yalnız lisans doğrulamak için çıkar. Lisans sunucusuna ulaşılamazsa sistem 30 gün boyunca tam olarak çalışmaya devam eder. El terminalleri sunucuya yerel ağdan bağlandığı için günlük depo işleri internet kesintisinden etkilenmez.

İş verisinin veri sorumlusu ürünü kullanan firmadır; Mobilteg, bulut hizmetinde hizmet sağlayıcı konumundadır. Mobilteg Saha aboneliği sona erdiğinde firma isterse verisinin tamamı dışa aktarılır ve silinir. Depologi firmanın kendi sunucusunda çalıştığı için veri zaten firmada kalır. Sitemizin aydınlatma metni: KVKK.

Fiyat; seçilen paket, ek modüller, kullanıcı, el terminali ya da araç sayısı ve kurulum kapsamına göre değiştiği için tek bir liste rakamı yanıltıcı olur. İhtiyacınızı kısa bir görüşmede öğrenip yazılı teklif veriyoruz. Teklif talebi için formu doldurabilir ya da 0 850 885 00 34'ü arayabilirsiniz. Ayrıntı: İletişim.

İki seçenek vardır. Satın almada süresiz lisans alınır, ilk yıl bakım dahildir; bakım bittiğinde kurulu sürüm çalışmaya devam eder ama yeni sürüm kurulmaz. Kiralamada aylık ya da yıllık peşin ödenir, güncelleme ve standart destek dahildir; kiralama bitince sistem salt okunur kalır, veri korunur. Fiyatlar EUR bazındadır.

Üç aylık paket vardır. Başlangıç; sipariş, dağıtım ve stok içerir. Profesyonel; buna saha satış, finans, arka ofis ve müşteri portalını ekler. Kurumsal; üretim dahil bütün modülleri limitsiz sunar. 3D İkiz Şirket, B2B Mağaza, Tedarikçi Portalı, Dinamik Depo ve Saha AI her pakete ayrıca eklenir. Fiyat kullanıcı ve araç sayısına göre verilir.

Mobilteg, Ulutek Teknopark'ta Ar-Ge faaliyeti yürüten bir firmadır. 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu'nun geçici 2. maddesi kapsamında yazılım lisansı, kiralama, bakım ve güncelleme ile kurulum, eğitim ve destek hizmetleri KDV'den istisnadır. Kendi muhasebeniz açısından etkisini mali müşavirinizle değerlendirin.

Var. Depologi 7 gün boyunca kendi sunucunuzda, 1 web kullanıcısı ve 1 el terminaliyle, seçilen paketin tüm modülleriyle denenir; belgeler Mikro'ya gerçekten yazıldığı için test şirketi kullanmanızı öneririz. Mobilteg Saha'da 14 günlük deneme lisansını Mobilteg açar; kendi kendine kayıt yoktur.

Yazılım teklifine ERP lisansınız, sunucu donanımı ve işletim sistemi, SQL Server lisansı, el terminali, yazıcı ve etiket gibi donanım ve sarf malzemeleri dahil değildir. Saha AI'de kendi modelinizi bağlarsanız yapay zekâ sağlayıcısının kullanım bedeli size aittir. Donanım ihtiyacınızı teklif aşamasında ayrıca değerlendirebiliriz.

Her iki üründe de destek talebi uygulamanın içinden açılır; Depologi'de internet yokken açılan talep kuyruğa alınır, Mobilteg Saha'da dosya eklenebilir. Bunun yanında çağrı merkezimize 0 850 885 00 34'ten, e-postayla info@mobilteg.com.tr adresinden ulaşabilirsiniz. Kiralamada standart destek, Depologi Enterprise pakette öncelikli destek dahildir.

Evet. Kurulum keşif, kurulum, eğitim ve paralel test adımlarıyla ilerler; personel kendi rolündeki ekranları gerçek işle öğrenir. Mobilteg Saha'da ayrıca uygulama içi Süreç Akademisi vardır: satış, plasiyer günü, iade, depo, üretim ve satın alma akışlarını firmanızın ayarlarıyla anlatan bir eğitim simülatörü ve kısa sınavlar içerir.

Mobilteg Saha'yı saha.mobilteg.com/#demo adresinde şifresiz inceleyebilirsiniz; bir rol seçip demo firmasına o rolün yetkileriyle girersiniz. Depologi için demo.depologi.com canlı demosu vardır. Kendi ERP'niz ve süreçlerinizle bir gösterim isterseniz formdan talep edin. Bağlantılar: İndirmeler ve demolar.

Demo ve teklif taleplerine bir iş günü içinde dönüş yapmayı hedefliyoruz. Formda kullandığınız ERP'yi ve yaklaşık kullanıcı ya da terminal sayısını belirtirseniz ilk görüşmede size uygun ürünü ve gösterim ortamını hazırlayarak gelebiliriz. Acil durumlarda çağrı merkezimizi arayın.

Mobilteg Saha'nın web ve mobil arayüzü dokuz dilde kullanılabilir: Türkçe, İngilizce, Almanca, Fransızca, Hollandaca, Azerbaycan Türkçesi, Özbekçe, Kazakça ve sağdan sola yazılan Arapça. Yasal metinler ve GİB ile ilgili ekranlar Türkçe kalır. Dil kullanıcı bazında seçilir.

Depologi videoları YouTube'da @depologitr kanalında; mal kabul, sevkiyat, sayım, adresli depo, görevli toplama ve 3D depo gibi konularda kısa anlatımlar içerir. Mobilteg Saha videoları @mobiltegsaha kanalındadır; modüller, süreç akışları, 3D İkiz Şirket ve Saha AI listeleri bulunur.